|
CND Cymru Please excuse typos in Welsh. My software has strange ideas on Welsh spelling. |
|
LATEST CND on the question of renewing Trident Cymraeg English |
|
Cnd Cymru yr ymgyrch dros ddiarfogi arfau niwclear Ugainmiwyddiant Datganiad y Gymru Ddi-niwclear Ar y 23ain o Chwefror 1982, pleidleisiodd Cyngor Sir Ciwyd o blaid cynnig y dylai fod yn "Ardal Ddi-mwclear", pleidlais oedd ag arwyddocad ym mhell y tu hwnt i ffiniau Ciwyd. Hwn oedd diweddgio ymgyrch ddwys a lwyddodd i ddarbwyllo pob cyngor sir yng Nghymru i gefnogi cynnig "Ardal Ddi-niwclear" - gyda'r canlyniad y gellir datgan fod Cymru gyfan yn Wlad Ddi- Niwclear. Dirmygodd rhai beirniaid y syniad hwn ar y pryd, gan ddweud ei fod yn gwbl ddiystyr, ac wrth gwrs, roedd Cymru'n dal i wynebu'r un bygythiadau wedi Datganiad Ciwyd ag yr oedd cyn hynny, Fodd bynnag, yn ogystal a bod yn safiad a oedd yn herio uchelgais niwclear y llywodraeth, ac yn gri ymgyrchu gref, yr oedd - ac y mae i'r dydd heddiw -yn ddatganiad dwys o fwriad gan bobl Cymru. Hawdd iawn anghofion ein llwyddiannau yn wyneb amharodrwydd sefydiiadol i weithredu o blaid diarfogi niwclear. Ond meddyliwch sut oedd hi y dyddiau hynny ... roedd cyniluniau ar y gweill i leoli taflegrau Cruise yr UD mor bell o Gomin Greenham a de-ddwyrain Cymru, am adeiladu gorsaf ynni niwclear newydd bob deng mlynedd, am leoli tomenni gwastraff niwclear yng ngogledd neu ganolbarth Cymru, am wario miliynau ar fy nears 'amddiffyn sifil niwclear. Roedd y cyniluniau hyn yn ychwanegol at y gorsafoedd ynni niwclear oedd eisoed yn bod yn Nhrawsfynyddac Wylfa; canolfannau milwrol yr UD yn y Barri, Breudeth a Chaerwent; y Sefydiiad Arfau Atornig yn Llanisien; ac angorfeydd "Z" ar gyfer Hong danfor niwclear yn y Barri a Chaerdydd. Ac eithrio Wylfa, does yr un o'r uchod yn bod mwyach (er ein bod yn dal i ddioddef o'u heffeithiau, a byddwn yn parhau i wneud am genedlaethau). Cafodd cyniluniau eraill -ar gyfer gorsaf radar anferth UD yn Nhyddewi, angorfa "Z" arall yn Abertawe, ac, yn fwyaf diweddar, storfa wastraff niwclear yn Nhrecwn - eu trechu gan ein hymgyrchoedd hefyd.. Cymerodd llawer o bobl ran yn yr ymgyrchoedd hyn, a byddai'n annheg awgrymu y gellid priodoli eu liwyddiant i CND Cymru yn unig. Mae amrywiaeth eang o fudiadau ac unigolion oil wedi chwarae eu rhan ar wahanol adegau neu ar wahanol faterion, a chanlyniad cydymdrech dorfol yw'n liwyddiant yn y materion yma. Yn ami, buom yn fwyaf effeithiol fel rhan o glymblaid gyda grwpiau eraill, ac mae pawb wedi elwa ar gyfnewid syniadau; yn wir, mae'r awgrym y dylem ddatgan fod Cymru'n wlad "ddi-GM" yn deillio'n uniongyrchol o ddatganiad Clwyd. Ym 1982, beiddiasom, fel cenedl, freuddwydio am Gymru fel gwlad ddi-niwclear, ac mae'n hymgyrchu ers hynny wedi helpu i ddod a hynny 'n agosach. Wrth gwrs, mae llawer ar ol i'w wneud ... Trident, Sellafield ac Amddiffyn Taflegrau, i enwi ond tri ... ond ugain mlynedd ynddiweddarach, gallwn ddal i gael ein hysbrydoli gan Ddatganiad y Gymru Ddi- niwclear wrth i ni barhau i geisio gwireddu'n gweledigaeth dorfol o Gymru a'r byd, yn rhydd o fygythiad rhyfel niwclear, damwain niwclear, a llygredd niwclear.
|
|
Cnd cymru Campaign for nuclear disarmament 20th Anniversary of the Nuclear Free Wales Declaration "Great excitement. Wales at the forefront of a great movement, setting an example to the rest of the world," Rowena Thomas, Wrexham. On 23rd February 1982, Clwyd County Council passed a "Nuclear Free Zone" resolution which had significance far beyond Clwyd's borders. It marked the conclusion of a concerted campaign which succeeded in persuading every county council in Wales to pass a "Nuclear Free Zone" motion — resulting in the whole of Wales being declared a Nuclear Free Country. Some critics ridiculed this notion at the time as totally meaningless, and of course Wales faced exactly the same threats after the Clwyd Declaration as it had beforehand. However, as well as being a gesture of defiance against the government's nuclear ambitions, and an oft used rallying call, it was — and remains — a deeply held statement of intent by the people of Wales. It's very easy to forget our successes in the face of institutional reluctance to act for nuclear disarmament. But think back to those days ... there were plans for US Cruise missiles to be deployed as far away from Greenham Common as south east Wales, for a new nuclear power station to be built every year for ten years, for nuclear waste dumps to be located in north or mid Wales, for vast expenditure on nuclear bunkers for civil defence. These plans were in addition to the existing Trawsfynydd and Wylfa nuclear power stations; the US bases in Barry, Brawdy and Caerwent; the Atomic Weapons Establishment in Llanishen; and berths for nuclear powered submarine in Barry and Cardiff. With the exception of Wylfa, none of the above now exist (although we still suffer from their legacies, and will continue to do so for generations). Other plans — for a huge US radar station in St Davids, another Z-berth in Swansea, and most recently for a nuclear waste store in Trecwn — have also been frustrated by our campaigns. Many people have taken part in these campaigns, and it would be wrong to suggest that these successes were due to CND Cymru alone. A wide range of organisations and individuals have all played their parts at different times or on different issues, and these are our collective achievements. We have often been at our most effective when in coalition with other groups, and the exchange of ideas has benefited everyone; indeed, the suggestion of declaring Wales a "GM-free" zone is a direct descendant of the Clwyd declaration. In 1982 we as a nation dared to dream of Wales as a nuclear free country, and our campaigning since then has helped to bring this closer. Of course there's much more to do ... Trident, Sellafield and Missile Defence to name just three ... but twenty years on we can still draw inspiration from the Nuclear Free Wales declaration as we continue to try to implement our shared vision of Wales, and the world, being free from the threat of nuclear war, nuclear accident, and nuclear pollution
|